به پرتال شاراکس خوش آمدید

تاثیر عنصر آهن در رشد گیاهان

توسط : SHARAX تاریخ :‌ 27 آبان 1402, 16:46 دسته بندی : وبلاگ / مقالات کشاورزی

آهن یکی از مهمترین عناصر مغذی است که نقش حیاتی در توسعه و رشد سالم گیاهان در کشاورزی ایفا می‌کند. به طور کلی، آهن به عنوان یکی از عناصر مغذی اصلی برای گیاهان، در انجام فرآیندهای زیستی و در تأثیرگذاری بر رشد و توسعه سلول‌ها نقش مهمی دارد و تأثیرات مثبت بر عملکرد گیاهان در کشاورزی دارد.

 

تاثیر آهن در رشد گیاهان

 

کاربرد آهن در رشد گیاهان

 

ماده مغذی آهن برای تولید کلروفیل یا همان سبزدانه برگ گیاهان و فعال سازی چندین آنزیم مؤثر در فتوسنتز و تنفس گیاه، مورد نیاز گیاهان است. کمبود آهن اغلب در خاک‌های آهکی و قلیایی مشاهده می‌شود. آهن قابل جذب توسط گیاهان، در اسیدیته بالای ۷ (خاکهای قلیایی) کاهش می‌یابد.

سمیت عنصر منگنز نیز کمبود آهن را افزایش می‌دهد و موجب توسعه یکنواخت رنگ پریدگی برگ‌ها و ایجاد رنگ سبز متمایل به زرد در جوان ترین برگ‌ها می‌شود. سایر برگ‌های گیاهان سبز تیره باقی می‌مانند.

در آغاز کمبود آهن در گیاهان، برگ‌ها روشن و رگبرگ‌ها سبز می‌مانند، در صورت ادامه کمبود این ریز مغذی رگبرگ‌ها کم رنگ شده و در صورتیکه برگ ها در معرض نور خورشید باشند خشک شده و می‌میرند.

بنابراین با توجه به مطالب عنوان شده وجود آهن در گیاهان در ایجاد و نگهداری سبزدانه و همچنین تولید کربوهیدرات ها لازم بوده و فقر و کمبود آهن، موجب از بین رفتن کلروفیل و در نتیجه زردی برگها و کاهش فتوسنتز می‌گردد.

 

کمبود آهن در گیاهان

 

عوارض کمبود آهن در اغلب محصولات در مناطق مختلف ایران قابل مشاهده است. مصرف سولفات آهن باعث بهبود شرایط تغذیه‌ای گیاهان شده و می‌تواند کمبود آهن را بر طرف کند. البته پیش از استفاده از سولفات آهن باید pH خاک تصحیح شده و با افزودن موادی مانند سولفات آمونیوم خاک‌های قلیایی و آهکی اصلاح شوند تا شرایط برای جذب آهن توسط گیاهان فراهم گردد.

استفاده از سولفات آمونیوم علاوه بر کاهش اسیدیته خاک زمین‌های کشاورزی نیاز گیاهان به ازت و گوگرد را نیز تأمین می‌نماید. در اکثر نقاط ایران مهم‌ترین دلیل کمبود آهن، زیاد بودن بی کربنات در محلول خاک می‌باشد.

آبیاری سنگین زمین‌های کشاورزی و باغات، فشردگی و یا هر عامل دیگری که تهویه و زه کشی خاک را کاهش دهد، باعث افزایش غلظت کربن دی اکسید در خاک شده و در حضور آهک هیدراته، واکنش انجام می‌دهد که طی آن بی‌کربنات تولید می‌شود.

آب آبیاری زمین‌های کشاورزی، گاهی به ویژه زمانی که از چاه‌های عمیق تأمین می‌شوند دارای بی کربنات است. هوا دهی این آب‌ها با استفاده از ریزش از بلندی و یا مصرف مقداری اسید سولفوریک برای کاهش pH آب، مقدار بی‌کربنات را کاهش می‌دهد.

برای برطرف کردن کمبود آهن باید خاک زهکشی و تهویه مناسبی داشته باشد. کاهش و اصلاح pH خاک‌های قلیایی و آهکی نیز به فرایند تأمین آهن زمین‌های کشاورزی کمک می‌کند. در نهایت با استفاده از کودهای آهن مانند سولفات آهن و یا کود کلات آهن می‌توان آهن خاک و نیاز گیاهان به این ماده مغذی را تأمین نمود.

 

علائم کمبود آهن در گیاهان

 

کمبود آهن یکی از مشکلات رایج در گیاهان است که می‌تواند تأثیرات مخربی بر رشد و عملکرد آنها داشته باشد. این وضعیت به عنوان کمبود آهن یا کلروز آهن (Iron Chlorosis) شناخته می‌شود. در زیر، برخی از علائم و عوامل مرتبط با کمبود آهن در گیاهان ذکر شده است:

رنگ زردی برگ‌ها

یکی از نشانه‌های اصلی کمبود آهن، زردی برگ‌های گیاه است، به خصوص در بخش‌های جوانه‌های جدید. این زردی اغلب در بینورد گیاهان ظاهر می‌شود.

زندگی کوتاهتر برگ‌ها

برگ‌های متأثر از کمبود آهن ممکن است کوتاهتر از برگ‌های سالم باشند و در نتیجه، زندگی کوتاهتری داشته باشند.

عدم توسعه صحیح جوانه‌ها

جوانه‌ها و نقاط رشد گیاهان ممکن است به‌طور صحیح نتوانند توسعه پیدا کنند و این موضوع می‌تواند به کاهش رشد کلی گیاه منجر شود.

کاهش فعالیت فتوسنتز

کمبود آهن می‌تواند به کاهش فعالیت فتوسنتز و تولید اکسیژن منجر شود، زیرا آهن جزء اصلی در ساختار کلروفیل است که در فرآیند فتوسنتز نقش دارد.

تشکیل خطوط خاکستری روی برگ‌ها

در بعضی از گیاهان، خطوط خاکستری یا سفید روی برگ‌ها به عنوان نشانه‌ای از کمبود آهن ظاهر می‌شوند.

آسیب‌های عملکردی

کمبود آهن می‌تواند به کاهش عملکرد گیاه، افت کیفیت محصول، و کاهش تحمل به استرس‌های محیطی منجر شود.

برای رفع کمبود آهن در گیاهان، می‌توان از کودهای حاوی آهن استفاده کرد و شرایط خاکی را بهینه‌سازی کرد. همچنین، نظارت دقیقتر بر مدیریت pH خاک و استفاده از روش‌های آبیاری مناسب نیز به جلوگیری از کمبود آهن کمک می‌کند.

 

پیشگیری از کمبود آهن در گیاهان

 

پیشگیری از کمبود آهن در گیاهان به شرح زیر است:

1. تنظیم pH خاک

– افزایش pH خاک با استفاده از مواد آلکالایی می‌تواند به جذب بهتر آهن توسط گیاهان کمک کند. pH مناسب خاک بین 6.0 تا 7.5 می‌باشد.
– استفاده از مواد آلی به عنوان افزودنی به خاک می‌تواند باعث اصلاح pH و افزایش دسترسی گیاهان به آهن شود.

2. استفاده از کودهای حاوی آهن

– کودهای حاوی آهن می‌توانند به عنوان منابع غذایی افزایشی برای گیاهان استفاده شوند. این کودها معمولاً حاوی آهن با فرم‌های مختلف و قابل جذب برای گیاهان هستند.
– استفاده از کودهای آهن معدنی نیز می‌تواند بهبود تأمین آهن برای گیاهان در خاک را فراهم کند.

3. مدیریت بهینه آب آبیاری

– کنترل شوری آب و جلوگیری از افزایش غلظت مواد آلوده در آب می‌تواند به جلوگیری از کمبود آهن کمک کند. غلظت بالای مواد آلوده می‌تواند باعث مشکلات در جذب آهن توسط گیاهان شود.
– تنظیم مناسبی در دوره‌های آبیاری و نحوه اعمال آب به گیاهان می‌تواند در بهینه‌سازی جذب آهن توسط گیاهان مؤثر باشد.

4. تغذیه مکمل

– استفاده از مکمل‌های آهن به عنوان راهکاری فوری می‌تواند درمان کمبود آهن در گیاهان باشد. این مکمل‌ها معمولاً شامل آهن با فرم‌های قابل جذب برای گیاهان هستند.
– تغذیه مکمل باید با دقت و بر اساس نیاز و شرایط خاکی گیاهان اعمال شود.

با اجرای این راهکارها، می‌توان از کمبود آهن در گیاهان جلوگیری کرده و عملکرد بهتری در رشد و توسعه آنها داشت. همچنین، نظارت دقیق بر شرایط خاک و محیط رشد گیاهان نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

 

مطالب مشابه



ارسال نظر

عکس خوانده نمی شود

کلیه حقوق محفوظ و متعلق به شرکت صنایع نوآوران عتیق است.
انصراف
فروش ویژه دایس و پودر آلوئه ورا